LA TOURNEUSE DE PAGES

Lieve lezers van deze blog

November is voor mij voorbij gevlogen. Eigenlijk wel logisch want de maand was al voor een derde voorbij toen ik na drie weken Australische zomer opnieuw in onze grijze, miezerige Belgische herfst landde. Daar moest mijn systeem toch even van bekomen en dan was er ook nog die jetlag die deze keer genadeloos was. Maar I’m back, en ook wat mijn muziekactiviteiten betreft, heb ik de draad op alle vlakken weer opgepakt en het voelt o zo goed.

Gisteren ging ik weer op koffiedate, en ik ben er nog van aan het nagenieten. Deze keer had ik in Brussel afgesproken met Inge Spinette. Niet alleen is ze mijn schoonzus en dit al meer dan 30 jaar, maar bovenal is zij een getalenteerd muzikante, meer bepaald pianiste, en in het beroepsleven is zij tegenwoordig – naast het geven van recitals en concerten – vooral actief als docent Liedbegeleiding aan het Brussels Conservatorium. Haar volledige curriculum is terug te vinden aan het einde van deze blog.

Met mijn eerste vraag aan Inge keer ik terug naar haar kindertijd. Was “performen” iets wat ze altijd heeft willen doen? Voelde ze zich toen al aangetrokken tot het podiumgebeuren? “Om deze vraag te beantwoorden, moet ik het eigenlijk hebben over mijn moeder en de bijzonder strenge opvoeding die zij ons heeft gegeven,” begint Inge haar verhaal. Inge kreeg als 6-jarig meisje ’s woensdags eerst twee jaar thuis pianoles van haar mama, en het was met dichtgeknepen billen dat zij op woensdagmiddag na school thuiskwam, want die lessen waren allesbehalve ontspannend of speels opgevat. Inge was dan ook zeer blij toen de dag aanbrak waarop ze naar de muziekschool mocht. Ze bleek een zeer talentvol pianistje te zijn en werd meteen al ingeschakeld op klasconcertjes. Iets wat toen zeer normaal leek en waar Inge zich nooit vragen bij stelde. Het podiumgebeuren en het performen werden haar dus letterlijk met de paplepel ingegeven, en dat zal zeker geholpen hebben. Zo werden er thuis ook geregeld huisconcertjes georganiseerd, en musiceren voor andere mensen was voor haar iets heel normaals. “Maar…” vervolgt Inge, “je moet ook wel uit het juiste hout gesneden zijn en in mijn geval was het zeker een kwestie van mezelf te harden. Mijn moeder was nooit tevreden, het was nooit goed genoeg, en er zijn natuurlijk kinderen die daar helemaal anders mee om zouden gaan.” Inge was een ‘bijter’. “Je denkt dat ik het niet kan? Wacht maar eens af, je zal wel zien.” En dat hebben we inderdaad want Inge heeft er op haar 58ste al een hele mooie carrière op zitten, and still counting…

Over mijn vraag of er één optreden is dat haar is bijgebleven als zijnde “memorabel”, moet Inge niet lang nadenken. Op 25-jarige leeftijd ongeveer was zij al verbonden aan de Koninklijke Muntschouwburg (de Belgische Koninklijke Opera). Zij werkte er als repetitor¹ met operazangers. Antonio Pappano, de toenmalige orkestdirigent van de Munt, vroeg Inge of zij kon invallen voor een pianist die samen met Jan Michiels de aartsmoeilijke sonate voor slagwerk en twee piano’s van Belà Bartok zou spelen. “Sure!” was Inges antwoord, maar even was ze uit het oog verloren dat het concert al twee weken later plaatsvond. Toen heeft ze écht zenuwen gevoeld, niet voor het concert zelf, maar wel voor het feit dat ze niet helemaal zeker was of het haar wel zou lukken. “En dan is het een kwestie van te schakelen”, aldus Inge, “Ik had ‘ja’ gezegd dus zat er niets anders op dan de klus te klaren, ‘just do the job’.” En het werd een succes en meteen ook de bevestiging dat Jan en Inge als pianoduo² een mooi verhaal te vertellen hadden.

Een ander moment waarop Inge best wel enige spanning voelde, was de Koningin Elisabethwedstrijd voor Zang. Zij was aangeworven, samen met 4 andere pianobegeleiders, om de deelnemers te begeleiden in hun halve finales. Vooreerst was er de immense werkdruk, want elke zanger moest maar liefst 15 werken instuderen, maar daarnaast was er ook de prestatiedruk. In zo’n concours context mag het gewoon niet fout gaan, want als jij als begeleider de mist ingaat, dan verkleinen door jouw toedoen de slaagkansen van de zanger uiteraard. Op zo’n moment is het een kwestie van je eigen stress weg te cijferen en je volledig te focussen. Genieten is dan niet echt aan de orde, ook hier geldt “just do the job”. Als ik Inge zo hoor vertellen, maak ik me toch de bedenking dat dit echt niet voor iedereen is weggelegd. Naast repetitor is Inge ook een veel gevraagd liedbegeleidster. Ze werkt op regelmatige basis samen met Lore Binon, Ilse Eerens, Yves Saelens, Thomas Blondelle, om er maar enkele te noemen… Stuk voor stuk bijzonder getalenteerde zangers, maar laat dat nu net een klasse apart zijn binnen de wereld van de muzikanten. Inge weet van zichzelf dat zij een ‘spons’ is, ze voelt de energie van de zangers met wie ze musiceert haarfijn aan, en dat is uiteraard gunstig voor het muzikale resultaat, maar wel zeer belastend voor haar eigen gestel. “Het is een kwestie van grenzen afbakenen en toch een zekere afstand inbouwen”, aldus Inge. “Maar dat is iets waar je met de jaren beter in wordt”.

Ik vervolg met een vraag die ik aan al mijn koffiedates stel, namelijk welke raad zij haar studenten geeft voor een optreden, examen of concert. “Ken je partituur niet voor 100 maar voor 200 %, en voorzie tijdens de voorbereiding verschillende opnamemomenten. Beluister jezelf en speel ook op alle mogelijke uren van de dag, om zo je eigen grenzen te leren kennen.” “En dan is er ook de noodzakelijke focus”, vervolgt Inge. “Weet welk kernwoord je in gedachten hebt of welk gevoel je wil oproepen in de eerste maten van het stuk dat je gaat brengen. Focus je volledig daarop, en als dat lukt, dan ben je vertrokken. Tijdens een optreden of performance telt maar één iets, en dat is de muziek. Je stelt jezelf ten dienste van de muziek die je gaat brengen, en al de rest doet er niet doe. Just do the job…”

De afgelopen jaren heb ik Inge al vele keren aan het werk gezien, in duo-verband met Jan, of als begeleidster van zangers of zangeressen. Nooit bespeurde ik op één van die momenten een spoortje van stress. Als ik haar met die vaststelling confronteer, weerlegt Inge toch de bewering dat er totaal géén spanning mee gemoeid gaat. Alleen is het bij haar nooit of te nimmer een verlammende stress. Soms zorgt dat beetje spanning ook voor de extra focus die nodig is om het beste van jezelf te geven. “Door de jaren heen”, zo vertelt Inge “ben ik een stuk weerbaarder geworden, vooral dan door mijn werkervaring bij de Munt.” Inge heeft de gave van het vertellen, en om al haar verhalen – het ene nog sappiger dan het andere – neer te pennen, volstaat mijn blog niet, maar neem van mij aan dat zij als geen ander de kunst van het performen verstaat. Tijdens het vertellen erover sprankelt ze van de energie, net zoals zij dat ook doet op een podium.

Op 17 september woonde ik een concert bij dat Inge mocht organiseren in De Munt, bij wijze van afscheid na een glansrijke carrière van meer dan 30 jaar als liedbegeleidster en repetitor. Ze bracht er een heel mooi repertorium samen met sopraan Liv Redpath en bariton Samuel Hasselhorn. Ik zat in een piepkleine loge samen met een man die ik niet kende en die mij vroeg hoe ik Inge kende. Op mijn beurt vroeg ik hem hoe hij haar kende, want hij kwam duidelijk voor haar. Zijn antwoord verraste me. “Ik ken haar niet persoonlijk maar heb haar de afgelopen jaren al vele malen aan het werk gezien en ik heb grote bewondering voor het zelfvertrouwen, de energie en de rust die zij uitstraalt naar de zangers toe maar ook naar het publiek. De Munt zal haar missen.” Een mooi compliment, Inge, van een stille bewonderaar… Ik zou het zelf niet beter kunnen verwoorden.

CV van Inge Spinette

Inge Spinette leidt een dubbele carrière als Lied- interpreet en opera coach sinds 1992 in La Monnaie- De Munt. Daarnaast is ze docente Lied aan het KCB- Brussel sinds 1992. Ze gaf reeds talloze recitals met gerenommeerde zangers zoals José van Dam, Jennifer Larmore, Sophie Koch, Franz-Josef Selig, Arttu Kataja,Katarina Gubanova ,Nathan Berg, Ilse Eerens, Yves Saelens, Hendrickje Van Kerckhove, Thomas Blondelle, Lore Binon,Iwona Sobotka, Samuel Hasselhorn, Eva Zaïcik op talrijke podia in België (de Munt, Bozar, Flagey, de Singel, Concertgebouw Brugge), evenals in het Concertgebouw in Amsterdam, Musikverein Wien, O.M.M.A-Athene, Châtelet-Parijs, Opéra de Lille, Opéra de Dyon. Ze is regelmatig te horen op Radio Klara, Musique Trois en buitenlandse zenders. Ze begeleidt ook zangers op zangwedstrijden van wereldniveau zoals de Koningin Elisabeth Wedstrijd , de Belvédère Wettbewerb -Wien, Voix Nouvelles en Honda Competition. Haar discografie is omvangrijk en bevat zowel CD’s met vocaal werk als CD’s met vierhandig piano en twee piano’s met pianist Jan Michiels. Haar CD met Franse melodieën Le Promenoir des Deux Amants werd bekroond in 2000 met de Grand Prix du disque lyrique-Parijs. Ze wordt in vele kritieken zoals Diapason geloofd voor haar subtiel en intelligent kleurenspel waarbij ze de schakeringen van uitgepuurde emotie volledig beheerst. Ze behaalde een Master Diploma aan het Koninklijk Muziekconservatorium Brussel en een Hoger Diploma Piano met grote onderscheiding. En twee Postgraduaten aan de Guildhall School of Music and Drama, Barbican-London: Post Graduate Lied-Mélodie en Post Graduate Opera.

Recente CD-opname met het Duo YIN-YANG

1. Een repetitor in een operahuis is een pianist die de operazangers helpt bij het instuderen van hun partituur, om te vermijden dat telkens het hele orkest opgetrommeld moet worden. ↩︎
2. Jan Michiels en Inge Spinette vormen sinds 1988 het Yin-Yang pianoduo, voor twee piano’s en vierhandig piano. Een absolute aanrader als je hen ooit samen aan het werk kan horen, de magie spat ervan af. ↩︎